PTSS in relatie tot zwangerschap, bevalling en geboorte 

WAT ZORGVERLENERS MOETEN WETEN...

Beval Beter


Gynaecoloog en onderzoeker Claire Stramrood biedt nascholing aan zorgverleners.

Stichting Bevallingstrauma


Een website waar alle kennis gebundeld wordt.

Childbirth and Psychotrauma Research


De Capture Group van het OLVG Amsterdam doet onderzoek naar zwangerschap, bevalling en trauma.

Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap


Het LKPZ heeft een website waar veel informatie te vinden is over de behandeling van zwangere en pas bevallen vrouwen met psychiatrische problematiek. 

Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 5 vrouwen psychische klachten ontwikkelt in de zwangerschap of in de periode na de bevalling. Ongeveer 10-20% van de vrouwen kijkt terug op de bevalling als een traumatische gebeurtenis en

1-3% van de bevallen vrouwen ontwikkelt een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Ook partners kunnen een PTSS ontwikkelen na een ingrijpende bevallingservaring.


Risicofactoren voor het ontwikkelen van een bevallingsgerelateerde PTSS kunnen worden onderverdeeld in drie categorieën. Ten eerste zijn er verloskundige factoren, zoals een spoedkeizersnede, fluxus of foetale nood. Daarnaast spelen psychologische factoren een rol, zoals angst tijdens de zwangerschap of eerdere traumatische ervaringen, bijvoorbeeld seksueel misbruik in de jeugd. Tot slot zijn er situationele factoren, zoals het ervaren van onvoldoende steun tijdens de bevalling of grensoverschrijdend gedrag door zorgverleners.

Let op! Vrouwen kunnen ook een bevallingsgerelateerde PTSS ontwikkelen bij een medisch ongecompliceerde bevalling. De subjectieve ervaring telt en niet het medisch beloop!


Een PTSS na de bevalling kan een negatieve invloed hebben op het zelfbeeld van de moeder, de borstvoeding bemoeilijken en een impact hebben op de hechtingsontwikkeling van de baby. Vrouwen die opnieuw zwanger zijn ervaren vaak angst voor de bevalling, kunnen controles gaan vermijden of om een keizersnede vragen. Sommige vrouwen durven zelfs niet meer zwanger te worden. Een onbehandelde PTSS in de zwangerschap leidt tot een continu overactief stresssysteem wat een negatieve invloed kan hebben op het beloop van de zwangerschap, het ongeboren kind, het geven van borstvoeding en op de moeder-kindrelatie. Uit onderzoek blijkt dat EMDR veilig toegepast kan worden in de zwangerschap.


Ben je huisarts, gynaecoloog, cliënt of gewoon geïnteresseerd, dan vind je hieronder relevante links naar informatie over bevallingsgerelateerde PTSS.

EMDR IN DE ZWANGERSCHAP


Klik hier voor het artikel van Baas et al., (2022)

BEVALLINGSGERELATEERDE PTSS


Klik hier voor het artikel van Leinweber et al., (2020)

PREVENTIE


Klik hier voor het artikel van Hollander et al., (2017)

PREVALENTIE


Klik hier voor het artikel van Heine et al., (2022)

GEVOLGEN KIND


Klik hier voor het artikel van Van Sieleghem et al., (2022)

VROEG INTERVENTIE EMDR


Klik hier voor het artikel van Hendrix et al., (2025)

´ The greatest privilege of a human life is to become a
midwife to the awakening of the Soul in another person.´


- Plato -


Een traumatische bevallingservaring


Vijf vrouwen vertellen over hun traumatische bevallingservaring en welke impact deze op henzelf en op de relatie met hun baby heeft gehad.


Een traumatische bevallingservaring voorkomen

Dr. Claire Stramrood - gynaecoloog en onderzoeker - legt uit wat een bevallingsgerelateerde PTSS is, hoe deze kan ontstaan en kan worden voorkomen.


Ouders en NICU ervaringen

PTSS- of stemmingsklachten kunnen ook pas in een later stadium ontstaan. Dit zien we bijvoorbeeld bij ouders van een te vroeg geboren baby of een kind met een medische aandoening. Zij hebben vaak langdurig geleefd tussen hoop en vrees en zijn geconfronteerd met ingrijpende medische situaties rondom hun baby.

Regelmatig dringt pas tot hen door wat deze periode met hen heeft gedaan, op het moment dat hun kindje veilig thuis is. Zelfs wanneer het uiteindelijk goed gaat met hun kindje, kan er bij ouders nog veel onverwerkt zijn. Daarnaast ervaren zij – en met name moeders – vaak verdriet om wat zij in die eerste periode met hun kindje hebben moeten missen.